Morning Star - officële vlag van West Papua

 

Welkom
Verantwoording
Fotogalerij
Handige Links
Reageer
Gastenboek
De Judas-kus
NieuwGuinea in media
Prikbord
Bezoekersbijdragen



 



"Uitsterven is hun toekomst, vergetelheid hun verleden"

Papoea's zitten aan alle kanten in de tang

naar vorige pagina

De Telegraaf, zaterdag 19 oktober 1974 - door Henk de Mari


Tekstvak: Jayapura zaterdag

Dicky Sarwon zag vorige maand Jayapura, het voormalige Hollandia, weer terug!

Hij was een van de eerste Papoea-bestuursambtenaren die omstreeks 1963 voor de Indonesiers vluchtte naar het buurland, toen nog Australisch Nieuw-Guinea, nu Papua New Guinee.

 

 

,zegt Indonesische bestuursambtenaar, die begaan is met hun lot.


Dicky Sarwon, die in 1963 naar oostelijk Nieuw Guinea vluchtte, zag ,,Hollandia
Dicky Sarwon, die in 1963 naar oostelijk Nieuw Guinea vluchtte, zag ,,Hollandia" vorige maand terug.
De Indonesiërs, die een flinke prijs op zijn hoofd hebben gezet, móesten zijn bezoek aan Irian Jaya wel toelaten. Want Dicky Sarwon kwam mee met de minister van Buitenlandse Zaken van Papua New Guinee, Maore Kiki. Maore Kiki was uitgenodigd voor een bezoek aan Irian Jaya en een gesprek met Adam Malik, de Indonesische minister van Buitenlandse Zaken.

Niet te geloven
Het ging als een lopend vuurtje over Biak, door Jayapura, Sorong, Manukwari, Fak-Fak, Merauke: Dicky Sarwon is terug. Dat was ongeveer hetzelfde als wanneer Nicolaas Jouwe, het hoofd van de Bevrijdingsbeweging vanuit zijn ballingschap weer zou keren. Het was niet te geloven en daarom kwamen er een paar duizend Papoea's kijken.
Het hield bij kijken op. Want Dicky Sarwon kreeg gedurende de tien dagen van liet bezoek geen enkele kans om met iemand te spreken. Hij mocht niemand een hand geven, geen telefoongesprekken voeren, geen brieven in ontvangst nemen. Hij mocht alleen praten met minister Maore Kiki en toen, bij zijn vertrek, een menigte Papoea's te begerig werd om zijn hand te drukken, werden zij uiteengeslagen.

Smerige moppen
In Port Moresby, de hoofdstad van Papua New Guinee, zegt een verbitterde Dicky Sarwon: ,,Zelfs mijn slaapkamer moest ik delen met twee Indonesische veiligheidsagenten. Ik moest naar hun smerige moppen luisteren, tot ik er doodziek van werd."
En: ,,De stomste streek die de Indonesiërs uithaalden was, dat zij in Jayapura een voetbalwedstrijd organiseerden tussen een militair elftal en een elftal uit Papua New Guinee. Alle Papoea's uit Jayapura juichten voor hun vrienden uit Papua New Guinee. Mijn bewakers zeiden: jammer dat we ze niet overhoop mogen schieten."
Een schoonheidsfoutje in de regie van onderdrukking en volkerenmoord, zoals de Papoea-nationalisten beweren?
Minister Malik kwam, zo vertelde hij me in Djakarta, met minister Maori Kiki overeen, dat de 500 vluchtelingen uit Irian Jaya, die in Papua New Guinee wonen, wat hem betreft terug mogen komen. Zij zullen amnestie krijgen voor alles wat zij eventueel tégen de Indonesiërs hebben misdreven, mits zij beloven mee te werken aan de opbouw van Irian Jaya.
Een belofte - - een afspraak?- - met grote vraagtekens.

„Staatloos"
De 500 vluchtelingen, die sinds 1963 de grens overstaken, leven in Papua New Guinee als staatloos. Zij moeten ieder jaar een nieuwe verblijfsvergunning halen. Dan moeten zij papieren tekenen, waarin staat dat zij zich
niet met binnen- of buitenlandse politiek mogen bezighouden. Dat zij dus ook niet mogen ijveren voor de onafhankelijkheid van hun moederland.
Een ,,verboden" uitspraak in Papua New Guinee: ,,In plaats dat Papua New Guinee onze verzetsstrijders steunt, vervolgt men hen. Tot nu toe hebben wij geen enkele steun gekregen van ,,onze broeders'', die toch op hetzelfde eiland wonen en tot hetzelfde ras behoren."
Onmenselijk wordt de grensovereenkomst genoemd, die in 1973 tussen Papua New Guinee — onder druk van Australië en Indonesië gesloten werd. Daarin staat, dat New Guinee alle vluchtelingen die vanaf dat ogenblik nog de grens overkomen, terug zal sturen. En dat betekent voor hen een vrijwel zekere vernietiging.

Smeekbede
Vorige week vrijdag, op de dag dat onze eerste reportage verscheen over de massamoord op 85 Papoea's op Biak, bereikte onze krant een telefonische smeekbede om hulp uit Papua New Guinee, afkomstig van een vluchteling, die ondanks alle gevaren nog steeds probeert iets voor zijn onderdrukte volk te doen.
Er waren 16 vluchtelingen die week gearresteerd, voor de rechtbank gesleept en tot 6 weken gevangenisstraf veroordeeld wegens illegale grensoverschrijding. Na het uitzitten van die straf, zouden zij worden teruggestuurd, of daar nou internationaal niets aan te doen viel. Ik ken de persoonlijke omstandigheden van de man die opbelde. Hij moet voor dit telefoongesprek veel geld geleend hebben.
Zestien mensen die teruggestuurd zullen worden. En dan? Het parlementslid Jan Kamunandiwam werd al gearresteerd nadat hij een afspraak met me had gemaakt. Op 14 september. En dit weekend, bijna een maand later, was hij nóg niet vrij. Een Indonesisch bestuursambtenaar in Jayapura, begaan met het lot van de Papoea s: „Hij zal ook niet. meer vrijkomen."

Uitsterven
,,Uitsterven is hun toekomst, vergetelheid hun verleden." Niemand zal. dat is voorspelbaar, ooit nog iets vernemen over het lot van die zestien Papoea's, die over vijf weken teruggestuurd zullen worden: wéér 16 Papoea's minder.
De bange vraag van vluchtelingen in Papua New Guinee: hoe lang blijven zij nog staatloos? Zal Papua New Guinee bereid zijn broedermoord te plegen door hen, wanneer Indonesië dat ter wille van de goede verstandhouding vraagt, terug te sturen? Op die vraag is nog nooit een duidelijk antwoord gekomen. Niet van president Somare van PNG, niet van minister Maore Kiki.
Een vluchteling: ,,0nze angst voor de toekomst houdt onze monden gesloten. Wij zijn, zelfs hier, in dit gastvrije en welvarende land, geen vrije mensen."

In de tang
Geen vrije mensen: zij mogen zich niet uitspreken over wat zij bijna zien gebeuren. Zij mogen zich niet met politiek bemoeien zonder gevaar te lopen nu al het land uitgezet te worden. Zij mogen — en kunnen — op geen enkele manier de 200 OPM'ers in de bossen aan de grens steunen. Elke Papoea zit aan alle kanten inde tang.
..Gisteren in de steek gelaten, morgen dood'', zegt mijn Indonesische bestuursambtenaar, de enige die ik ontmoette met wat medeleven in z'n hart. Hij zegt het op een kantoortje in Jayapura, het vroegere Hollandia, een stad in wording, er wordt veel gebouwd, er komt nieuwe welvaart. Chinezen, Makassaren, Javanen. Sumatranen en bijna geen Papoea's.


 

Jayapura ontwikkelt zie tot een flinke handelsplaats Er wordt veel gebouwd, maar de handel is voornamelijk in handen van Chinezen en Makassaren.
Jayapura ontwikkelt zie tot een flinke handelsplaats Er wordt veel gebouwd, maar de handel is voornamelijk in handen van Chinezen en Makassaren.

Van de 100.000 scholieren zijn er in Irian Java nog maar 30.000 Papoea's, die natuurlijk geen Papoea's genoemd worden, want Papoea is een scheldwoord. ,,Gemengde" huwelijken --Papoea's-Indonesiërs — zijn aan de orde van de dag. En zelfs waar ,.de wilden" wonen, de 200.000 in het stenen tijdperk levende Papoea's, worden al moskeeën gebouwd voor de ,.vreemdelingen".
Vanuit officieel Indonesisch standpunt gezien is dit een zeer normale ontwikkeling. Er is helemaal geen tragedie, er is geen volkerenmoord. Er is geen sprake van terreur, onderdrukking. De geleide democratie is in Irian Jaya niet anders dan op Java of Surnatra.
Het standpunt van Djakarta: Irian Jaya is een provincie van Indonesië. De kern van het tweede vijfjarenplan, dat zojuist is ingegaan, is gericht op Eenheid en Nation Building. In die hopeloze hoeveelheid volkeren, talen, toekomstvisioenen en verlangens moet eenheid gebracht worden. Alle elementen die dat streven in gevaar brengen, moeten verwijderd worden.
Dat waren de communisten, dat zijn de nationalistische Papoea's en Molukkers.
De ambtenaren van Irian Jaya hebben kortgeleden een loyaliteitsverklaring moeten tekenen ten opzichte van Djakarta. Zij zijn bovendien gescreened op hun politieke instelling — de kosten van die screening werden van hun salaris afgetrokken. Bovenaan op elke conduitestaat van iedere ambtenaar behoort te staan: trouw aan de generaals. Bemoeit zich niet met politiek.

Een tiende deel van het ambtenarenkorps en van het bedienend personeel in de banken is Papoea van oorsprong.
Een tiende deel van het ambtenarenkorps en van het bedienend personeel in de banken is Papoea van oorsprong.

Leraar
Een gesprek bij Jayapura over de economie in Irian Jaya. Lokatie: een zaaltje achter een kerkgebouw. Mijn informant deze keer is een leraar, een Papoea — „wij hebben ons salaris van vorig jaar nog niet gehad"—die door zijn functie inzicht kan hebben. Hij schuift nerveus op zijn stoel. De reden is snel duidelijk.
Ik heb mijn taxichauffeur la ten wachten. Hij zit thee te drinken op de veranda, binnen gehoorsafstand. Mijn informant heeft uitzicht op zijn achterhoofd en vraagt me tenslotte of we niet in de achterkamer verder kunnen praten, zodat de taxichauffeur niet mee kan luisteren.
Zitten we in Moskou? In een Baltisch land?
,,De macht van de taxichauffeurs is groot", zegt mijn informant. ,,Vergeet niet: een woord van wie dan ook en ik zit voorlopig achter de tralies." De avond is net gevallen over het schitterende Centanimeer. Het geluid van een paradijsvogel is in de verte hoorbaar.

Geen bommen
Het gesprek dat nu ook nog op zachte toon wordt voortgezet, gaat niet over het leggen van bommen. Niet over 'n op handen zijnde staatsgreep na de studentenrellen in Djakarta. Niet over de kloof tussen rijk en arm die steeds maar groter wordt. Niet over madame 10 procent, zoals mevrouw Soeharto vanwege haar onnoemelijke rijkdommen tegenwoordig spottend wordt genoemd.
Nee, het gaat.om wat economische gegevens, die overigens NIET te krijgen zijn.
,,lk ben de hele dag op de universiteit geweest, maar ik heb geen harde cijfers kunnen vinden", zegt mijn zegsman. „De belangrijke ontginningen — OPM-ers: „het leegroven van ons land" — zijn pas in de laatste jaren goed op gang gekomen hout, olie, koper. Australische en Amerikaanse maatschappijen. Japanners in de bossen en in de garnalen vangst."
Geen harde cijfers. Wel geruchten. Slechts 13 procent van wat Indonesië uit de bodem van Irian Jaya laat halen — en betalen — komt ten goede aan Irian zelf. Een postbeambte: ,,en daarvan verdwijnt weer een groot deel naar bankrekeningen buiten Irian."

Geen inzicht
In de Straat van Sele zijn oliebronnen die 23.000 barrel olie per dag leveren tegen, een beweerde concessieprijs van ruim 10 dollar per barrel. De koperberg bij Mamika, in het zuiden, zou goed zijn voor 32.000 ton koper per maand. Volgens ingewijden zijn er op dit ogenblik 65 houtconcessies uitgegeven en hebben Japanners praktisch hel alleen-visrecht.
Een afgestudeerde economie-student: „Wij beklagen ons allang, dat wij geen inzicht kunnen krijgen over wat er uit Irian gehaald wordt en over wat er ingestopt wordt. Volgens mijn cijfers kost het bestuur van Irian 15 miljoen dollar per jaar en ontvangt onze provincie slechts 5 miljoen voor de ontwikkeling.
Dat is verschrikkelijk weinig." Er wordt véél meer uitgehaald. Hij is een Papoea. Hij studeerde zes jaar in Djakarta en is van mening, dat hij zich niet met politiek moet bemoeien. Ook hij. zegt: „Irian is nu eenmaal een provincie van Indonesië. Onze rijkdommen en bodemschatten moeten aan het hele rijk ten goede komen. Djakarta heeft de taak het te verdelen. Dat wordt gewetensvol gedaan."

Volop leven
Volgens hem is de kwaliteit van het leven in Irian Jaya na de. terugval onder Soekarno de laatste jaren sterk vooruitgegaan. In 1966, vlak voordat .ik naar Djakarta ging om te studeren, was het hier verschrikkelijk. Er was niets te koop, er was geen geld, de winkels waren leeg.
Nu is er volop leven, er wordt behoorlijk — 65 dollar per hoofd per jaar — verdiend, de verbindingen zijn verbeterd en er is veel meer handel en industrie. ..We zijn op de goede weg, vanuit het standpunt van Djakarta bezien."
„Maar wat die Papoea's betreft, die moet je vergeten. Ik voel me — zelf ook geen Papoea meer, ik ben Indonesiër. En zo moesten alle Papoea's zich voelen. Indonesiër. Laten de Papoea's meedoen aan onze Nation Building.
Laten ze hun kinderen naar onze padvinderij sturen, die is de grootste ter wereld. Dan komt het echt wel in orde. Dan zijn er over een paar jaar geen problemen meer."

  naar vorige pagina



Webmaster: Chris P. van der Klauw